Naar de inhoud

De rekening splitsen

Zo splits je de rekening in een restaurant eerlijk

De rekening komt, iemand pakt hem op, en de tafel valt stil terwijl iedereen sommen maakt die niemand kan controleren. Een restaurantrekening splitsen is geen moeilijke wiskunde. Het is boekhouden, slecht gedaan, aan het eind van een lange avond, door mensen die gedronken hebben.

Hier lees je wat een verdeling echt eerlijk maakt, uitgewerkt met echte bedragen, en wat je doet aan de drie dingen die het ongemakkelijk maken: gedeelde gerechten, belasting, en het feit dat er altijd iemand zijn pas trekt voor de hele tafel.

Twee manieren om te splitsen, en wanneer elk van de twee eerlijk is

Gelijk verdelen

Tel de rekening op, deel door het aantal mensen, klaar. Het kost tien seconden en niemand hoeft te onthouden wie de risotto had.

Dit is vaker het juiste antwoord dan mensen toegeven. Het klopt als iedereen ongeveer hetzelfde besteld heeft, het klopt als iemand jarig is, en het klopt altijd wanneer het verschil tussen de twee methodes kleiner is dan de goede sfeer die je opmaakt door erover te praten. Scheelt het de prijs van een koffie, neem dan de gelijke verdeling.

Per persoon splitsen

Iedereen betaalt wat hij besteld heeft, waarbij alles wat gedeeld is wordt verdeeld over de mensen die het gedeeld hebben.

Dit is het juiste antwoord als de verschillen groot zijn: de één op kraanwater en een salade, de ander op de steak en drie bier. Het klopt ook als de groep groot genoeg is dat kleine verschillen optellen, en wanneer iemand de avond declareert en een bedrag nodig heeft dat echt van hem is.

Er is nog één argument om per persoon te splitsen, en dat is het argument dat je gewoon hardop moet zeggen: een gelijke verdeling is niet neutraal. Ze schuift geld van de mensen die weinig bestellen naar de mensen die veel bestellen, en ze doet dat opnieuw elke keer dat dezelfde groep samen eet. Eén keer is gul. Elke vrijdag is een vaste afspraak waar niemand aan tafel ooit mee ingestemd heeft.

Een uitgewerkt voorbeeld

Vier mensen, één tafel, twee schalen in het midden. Dit is de rekening die het restaurant aanreikt.

Gedeeld, in het midden

  • Brood en olijven€ 8,00
  • Padrón-pepers€ 7,50

Ana

  • Zeebaars€ 24,00
  • Bruisend water€ 3,50

Ben

  • Ribeye€ 31,00
  • Bier€ 5,50
  • Bier€ 5,50

Cleo

  • Paddenstoelenrisotto€ 19,00
  • Glas wijn€ 7,00

Dev

  • Aubergine parmigiana€ 17,50
  • Frisdrank€ 4,00
Totaal€ 132,50

Gelijk verdeeld zijn de vier delen € 33,13, € 33,13, € 33,12, € 33,12. Per persoon gesplitst, met de € 15,50 aan gedeelde gerechten verdeeld over de tafel, ziet dezelfde avond er zo uit.

GastEigen bestellingDeel van het middenPer persoonGelijk
Ana€ 27,50€ 3,88€ 31,38€ 33,13
Ben€ 42,00€ 3,88€ 45,88€ 33,13
Cleo€ 26,00€ 3,87€ 29,87€ 33,12
Dev€ 21,50€ 3,87€ 25,37€ 33,12

Ben betaalt € 12,75 meer dan bij de gelijke verdeling. Dev betaalt € 7,75 minder. Op één etentje met vrienden is dat ongeveer de prijs van een rondje, en waarschijnlijk geen gesprek waard. Op een etentje dat zich elke week herhaalt is het een paar honderd euro per jaar die gestaag één kant op schuift, en dat is het wel.

Bij gedeelde gerechten gaat het splitsen meestal mis

Het brood, de olijven, de pepers in het midden, de tweede fles die niemand voor zichzelf besteld heeft. Bijna elke methode struikelt hier. Een spreadsheet schrijft gedeelde gerechten toe aan degene die ze intypte. Een reken-app laat je één eigenaar aanwijzen. De gelijke verdeling lost het op door te doen alsof de hele rekening gedeeld was, wat maar voor twee van de twaalf gerechten klopt.

De regel is eenvoudiger dan alle gereedschap dat eromheen gebouwd is: kwam het in het midden van de tafel, verdeel het over de tafel. Kwam het voor iemand neer, dan is het van hem.

Pas dat toe op het voorbeeld hierboven en € 15,50 aan gedeelde gerechten wordt € 3,88, € 3,88, € 3,87, € 3,87. Die zijn met opzet niet allemaal hetzelfde. € 15,50 is niet deelbaar door vier, dus iemand betaalt een cent meer dan iemand anders. Het nettere alternatief, elk deel op hetzelfde bedrag afronden, laat de tafel te veel of te weinig betalen tegenover een totaal waarover het restaurant niet onderhandelt. De rest cent voor cent uitdelen is de enige versie waarin de delen weer optellen tot het geheel, en dat is wat TableTab doet.

Belasting en fooi

Zit de belasting al in de menuprijs, zoals bijna overal in Europa, dan hoef je niets te doen. De verdeling hierboven klopt al.

Wordt de belasting aan het eind toegevoegd, reken haar dan naar rato door in plaats van als gelijk deel. Belasting is een percentage van wat besteld is, dus ze hoort bij degene die het besteld heeft. Een rekening zorgvuldig per persoon splitsen en de belasting vervolgens gelijk over iedereen verdelen, maakt stilletjes een deel van die verdeling weer ongedaan, en steeds in dezelfde richting: ten koste van wie het minst besteld heeft. TableTab vraagt de gastheer eenmalig om het percentage en past het zo toe.

Een fooi in procenten werkt precies zo, want het is een percentage van hetzelfde bedrag. Een vlakke "we gooien er allemaal vijf euro in" is een andere, echt gelijke afspraak, en die is prima zolang iemand het hardop zegt in plaats van het in het totaal te laten ontdekken.

Niemand hoeft de rekening voor te schieten

De tweede helft van het probleem heeft niets met rekenen te maken. Eén iemand legt zijn pas neer voor de hele € 132,50 en is de twee weken daarna berichtjes aan het sturen die beginnen met "sorry dat ik het ben".

TableTab zit nooit in de betaling. Het rekent uit wie wat verschuldigd is, en daarna zet iedereen zichzelf op afgerekend: contant aan tafel, of via wat de gastheer klaargezet heeft, een IBAN, PayPal, Wise, bunq of een Japanse bankrekening. Er zijn geen pasgegevens in te vullen, er gaat niets van het totaal af, en nog steeds hoeft niemand een account aan te maken.

Dat is een keuze en geen ontbrekende functie. Het geld zelf afhandelen zou betekenen dat we een deel van elk etentje pakken of geld voor de app vragen, en het zou betekenen dat we een tafel vol vrienden vragen hun betaalgegevens aan een website te geven om iets op te lossen wat een bankoverschrijving al oplost. Het juiste bedrag aan de juiste persoon laten zien op het juiste moment, dat was het stuk dat echt ontbrak.

Zo doe je het aan tafel

  1. Start een tafel en deel de link

    Eén iemand opent TableTab en deelt een link of QR-code. De rest schuift aan vanaf zijn eigen telefoon. Er valt niets te installeren en niemand hoeft een account aan te maken.

  2. Iedereen bestelt op zijn eigen telefoon

    Wat iemand toevoegt, is wat hij betaalt. De verdeling ontstaat terwijl je bestelt, in plaats van dat ze een uur later gereconstrueerd wordt uit een bonnetje door iemand die het handschrift probeert te ontcijferen.

  3. Markeer het midden van de tafel als gedeeld

    Het brood en de pepers gaan over iedereen. De ribeye gaat naar degene die de ribeye besteld heeft. Dit is de stap die elke andere methode fout doet.

  4. Kies gelijk of per persoon, en reken af

    Iedereen ziet dezelfde bedragen tegelijk op zijn eigen scherm. Iedereen zet zichzelf op betaald, contant of via de methode die de gastheer klaargezet heeft.

Probeer het bij het volgende etentje

Start een tafel, deel de link en laat de verdeling zichzelf opbouwen terwijl iedereen bestelt. Gratis, in de browser, niets te installeren.

Gratis een tafel starten

Bekijk hoe de hele avond werkt, van de menukaart scannen tot afrekenen, of ga terug naar de homepage.